SINH VẬT
Phát hiện bước ngoặt về tổ tiên loài người
Trước đây, giới khoa học vẫn xem Lucy, tên của một nữ hầu nhân thuộc loài Australopithecus, là tổ tiên xa xăm nhất của nhân loại, sống cách đây khoảng 3,4 triệu năm. Nhưng Ardi, tên của hầu nhân cao 4 feet (1,2m), nặng 110 kg sống ở Ethiopia, Châu Phi, còn cổ xưa hơn, đến 4,4 triệu năm. Khám phá được công bố hồi tháng 4 này làm đảo lộn quan niệm của khoa học về sự tiến hóa của con người.
Theo Tim White, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu về Sự tiến hóa của Loài người tại California, có thể con người và hắc tinh tinh đã có tổ tiên chung như thế sống cách đây 6 hay 7 triệu năm. Ardi không có những nét chung của loài linh trưởng châu Phi hiện nay, điều này chứng tỏ các loài linh trưởng đã tiến hóa khá nhiều từ khi tách ra khỏi nhánh cây tổ tiên chung với con người.
David Pilbeam, nhà cổ sinh vật của Nhà Bảo Tàng Peabody Museum của Havard nói: “Đây là một trong những phát hiện quan trọng nhất của sự tiến hóa của con người. Hoá thạch khá toàn vẹn, cho thấy đây là tổ tiên của giòng Homo có chứa con người sau này”.
Phác họa Lucy
Hóa thạch 47 triệu năm, “mắt xích còn thiếu” trong chuỗi tiến hóa của con người
Ngày 19/5, các nhà khoa học ở New York đã trình bày mẫu hóa thạch 47 triệu năm tuổi của một sinh vật được xem là tổ tiên chung của con người và các loài linh trưởng khác.
“Nhân vật” này có tên là Darwinius masillae, biệt danh Ida, được bảo quản hóa thạch rất tốt, chỉ thiếu một phần nhỏ chân, tức chỉ khoảng 5% của toàn bộ xương hóa thạch.
Ngay lập tức, các hãng thông tin lớn như BBC, History Chanel và nhiều đài khác đã đi chương trình tường thuật sự kiện này và báo khoa học PloS ONE trình bày chi tiết.
Giáo sư Jorn Hurum người Na Uy đảm nhiệm nghiên cứu 2 năm trên xương hóa tạch Ida, vốn được khám phá đầu tiên vào năm 1983 nhưng lúc đó những người sưu tập không hiểu được giá trị lớn lao của hóa thạch Ida.
Ida được khám phá ở Đức, trong một vùng gọi là Messel Pit, nơi nổi tiếng có nhiều hóa thạch từ thời Eocene Epoch. Trong dạ dầy của nó chỉ toàn là lá cây, rễ và trái cây. Dù Ida có 1 cái đuôi dài, nó có nhiều đặc điểm của con người, kể cả ngón cái nằm đối diện với 4 ngón còn lại, tay, chân ngắn và hốc mắt nhìn thẳng ra.
Darwinius masillae, biệt danh Ida
David Attenborough, nhà sinh học nổi tiếng người Anh, nói “sinh vật bé nhỏ này sẽ chỉ cho chúng ta thấy sự liên lạc giữa con người và loài động vật hữu nhũ ra sao. ‘Mắc xích’ còn thiếu trước kia có thể nay đã được tìm thấy”.
Đột phá mới về chi phí phân tích bộ gien người
Thay vì hàng tỷ USD cùng một đội quân lớn các nhà khoa học như trước đây, giờ việc phân tích bộ gien người chỉ cần 3 người với chi phí khoảng 50.000 USD, tương đương giá một chiếc ô tô hiệu BMW hạng trung. Bước đột phá ngoạn mục về chi phí nghiên cứu này của các nhà khoa học Mỹ được công bố hồi tháng 8.
Chủ nhiệm công trình nghiên cứu, Giáo sư Stephen Quake thuộc Đại học Tổng hợp Stanford (Mỹ), cho biết ông cùng các đồng nghiệp đã sắp xếp hơn ba tỷ cặp phân tử ADN của người thành hàng triệu chuỗi ADN và đã hoàn tất 95% công đoạn phân tích bộ gien này, tương tự các nghiên cứu phân tích bộ gien người trước đó.
Năm ngoái, chi phí cho phân tích gien người đã giảm xuống còn 250.000 USD, nhưng vẫn cần hàng chục chuyên gia về gien tham gia
Phân tích đầu tiên về bộ gien người được bắt đầu từ cuối thế kỷ 20 và được hoàn tất vào năm 2003, trở thành một trong những thành tựu khoa học lớn của nhân loại. Kể từ đó, các nghiên cứu phân tích khác về bộ gien người ngày càng rẻ và nhanh hơn. Mặc dù cho đến nay giới khoa học mới chỉ phân tích được hơn một chục bộ gien người, nhưng các nhà nghiên cứu dự đoán công việc này trong vài năm tới sẽ diễn ra thường xuyên hơn và với chi phí thấp hơn mười lần so với hiện nay.