NHỮNG NGÀNH KHOA HỌC KHÁC
Công trình toán học “Bổ đề cơ bản” của Tiến sĩ Ngô Bảo Châu
Công trình toán học Bổ đề cơ bản Chương trình Langlands (gọi tắt là Bổ đề cơ bản) của Giáo sư, Tiến sỹ khoa học Ngô Bảo Châu vừa được Tạp chí Time của Mỹ bình chọn là 1 trong 10 phát minh tiêu biểu của khoa học Thế giới năm 2009. Time đã xếp công trình chứng minh Bổ đề cơ bản bên cạnh một loạt các phát minh khoa học tiêu biểu có tầm vóc quốc tế và có ảnh hưởng tới lịch sử phát triển của nhân loại.
Trong cuộc phỏng vấn với BBC ngày 13/12, Ngô Bảo Châu cho biết anh rất bất ngờ trước tin này: “Tôi hơi bất ngờ vì tuy công trình của tôi có một tầm quan trọng nhất định, nó hướng tới giới hàn lâm nhiều hơn là tới đại chúng. Theo tôi hiểu, Tạp chí Time đã tham khảo ý kiến một số chuyên gia các ngành khác nhau về đâu là những bài toán, công trình khoa học nổi bật của năm, và một số người đã đưa công trình của tôi cho Time để họ biết”.
Chương trình Langlands là một chương trình toán học đồ sộ nhằm thống nhất hình học và số học. Bổ đề cơ bản, cơ sở cho việc xây dựng một lý thuyết toán học theo chương trình Langlands, đã tồn tại hơn 30 năm mà không có ai chứng minh được.
Ngô Bảo Châu là giáo sư toán học Việt Nam hiện làm việc cho Đại học Université Paris-Sud (Pháp) và Viện Nghiên cứu cao cấp (IAS) ở Princeton (Mỹ).
Núi lửa Indonesia cách đây 73.000 năm suýt nữa đã hủy diệt nhân loại?
Có khi không cần một thiên thạch khổng lồ -giống như cái đã va vào Trái Đất cách đây 65 triệu năm từng xóa sạch các loài khủng long. Chính một biến cố lớn của Trái Đất đã đưa tới tình trạng này. Một vụ núi lửa phun trào kinh khủng đã “dọn dẹp sạch sẽ” rừng cây và các thảo mộc cùng muôn thú đã làm nhân loại lúc đó suýt nữa thì bị diệt vong - đó là kết quả một nghiên cứu khoa học được công bố hồi tháng 8 mới đây.
Vụ này được gọi là “phun lửa hỏa sơn” Toba của đảo Sumatra cách dây 73.000 năm, tuôn vào bầu khí quyển khoảng 800 km3 tro bụi, làm bầu trời tối sầm lại và “khóa” ánh sáng Mặt trời trong vòng 6 năm. Sau đó, nhiệt độ trung bình trên mặt Trái Đất giảm tới 16 độ C và cuộc sống của Trái Đất bị nhấn chìm vào một thời kỳ băng hà kéo dài khoảng 1.800 năm.
Các nhà khoa học còn cho rằng hiện nay, một mối nguy cơ tiềm ẩn lớn lao cho nhân loại lại nằm ngay trong lòng nước Mỹ. Tại Công viên Quốc gia Yellowstone, các nhà núi lửa học nhận thấy có hoạt động dung nham âm ỉ ngày càng lộ rõ bên dưới một “hõm chảo”. Một số nhà núi lửa cho là đây là “một siêu núi lửa lớn nhất trong thời hiện đại” có thể sẽ phun lửa bất ngờ. Tuy hoạt động này chưa rõ sẽ xảy ra khi nào, có thể trong tương lai xa, nhưng một vụ phún lửa của Yellowstone sẽ kinh hồn đến nỗi nó sẽ mang tro bụi phủ lên phân nữa diện tích nước Mỹ một lớp dày đến trên 1 mét!
Cột khói khổng lồ từ một vụ phun núi lửa
Tên lửa Ares, thành tựu khoa học nổi bật nhất của năm 2009
Ngày 28/10, tên lửa Ares I của Mỹ cất cánh. Nó được miêu tả giống như “cây viết chì màu bạc lấp lánh” lao vút vào không trung, mở đường cho kỷ nguyên mới của nhân loại, kỷ nguyên bay tới Hỏa Tinh và xa hơn thế nữa.
Ares I khá mảnh khảnh cao tới 327 feet (98m) và cao hơn Nữ Thần Tự Do ở New York nhiều (240 feet). Đây là hỏa tiễn lớn nhất của Mỹ, chỉ sau đàn anh khổng lồ Saturn V, cao tới 363 feet (111 mét) của đầu thập niên 1970.
Nhưng theo các nhà khoa học Mỹ, Ares I chắc chắn có nhiều điểm khác với Saturn. Nó được làm sợi tổng hợp nhẹ và chắc chắn hơn, máy móc tinh xảo hơn và giàn máy điện toán là của thế kỷ 21. Năm 2015, Ares I sẽ mang một phi thuyền tương tự như Apollo với 4 phi hành gia bay vào vũ trụ.
Cùng lúc, NASA cho xây dựng một hỏa tiễn lớn nhất mọi thời đại là hỏa tiễn Brobdingnagian Ares V, cao tới 380 feet (116 mét), nhằm mang một xe đổ bộ Mặt Trăng lớn và nặng nề lên Mặt Trăng. Ngoài ra, một thế hệ Ares khác nữa gọi là “Ares Lite”, có khả năng vận chuyển cùng lúc các phi hành gia và dụng cụ nặng bay lên vũ trụ.
Thế hệ hỏa tiễn mới tạo ra nhiều ngạc nhiên cho trí tưởng tượng của con người